Görseller, medya ve form öğeleri

Bu derste, CSS'de belirli özel öğelerin nasıl işlendiğine bir göz atacağız. Görseller, diğer ortamlar ve form öğeleri, CSS ile biçimlendirme de şimdiye kadar öğrendiğin kutu davranışlarından biraz farklı davranırlar. Neyin yapılıp neyin yapılamadığını anlamak bazı karmaşıklıklardan seni kurtarabilir. Burada dikkat etmemiz gereken bazı ana konulara değineceğiz.

Ön koşullar: Giriş seviyesi bilgisayar kullanımı, gerekli yazılımların yüklenmesidosyalarla çalışma konusunda yeterli seviyede bilgiler ve  HTML temelleri (IHTML'ye Giriş bölümünü inceleyin.) ve CSS'in nasıl çalıştığı hakkında bilgi(CSS ilk adım)
Amaç: Bazı öğelerin CSS ile stil verildiğinde alışılmadık davranışlar göstermesini anlamak

Yenilenen öğeler

Görüntüler ve medyalar yenilenen öğeler olarak tanımlanır. Bu, CSS'in bu öğeleri dahili düzenini etkileyemeceği anlamına gelir — yalnızca sayfadaki diğer öğelerle arasındaki konumlarına müdahale edebilir. Ancak göreceğimiz gibi, CSS'in bir görüntüye yapabileceği çeşitli şeyler de vardır.

Görüntüler ve medyalar gibi bazı değiştirilebilen öğeler de bir en boy oranına sahip olarak var olurlar. Bu, hem yatay(x) hem de dikey(y) boyutlara sahip olduğu ve varsayılan olarak dosyanın iç boyutları kullanılarak görüntüleneceği anlamına gelir.

Görüntüleri boyutlandırma

Bu zamana kadar ki derslerden öğrendiğin gibi, CSS'deki her öğe bir kutudan oluşturulur. Her iki yönde de görüntü dosyasının iç boyutlarından daha küçük veya daha büyük bir kutunun içine bir görüntü yerleştirirsen, ya kutudan daha küçük görünür yada kutunun sınırları dışına taşar. Taşma ile ne yapılacağı konusunada bizim karar vermemiz gerekir.

Aşağıdaki örnekte, her ikisi de 200 piksel boyutunda iki kutumuz var:

  • Biri 200 pikselden daha küçük bir görüntü içeriyor — kutudan daha küçük ve onu doldurmak için genişlemiyor.
  • Diğeri 200 pikselden büyüktür ve kutunun sınırları dışına taşmaktadır.

Öyleyse taşma konusu hakkında ne yapabiliriz?

Önceki dersimizde öğrendiğimiz gibi, yaygın bir teknik olan max-width niteliğinin değerinine %100 değerini tanımlayabiliriz. Bu, görüntünün boyut olarak kutudan daha küçük olmasını ancak daha büyük olmamasını sağlayacaktır. Bu teknik, <video>lar ve  <iframe>ler içinde geçerlidir.

Yukarıdaki örnekte bulunan <img> öğesine max-width: 100%; niteliğini tanımlayın. Daha küçük görüntünün değişmeden kaldığını, ancak daha büyük olanın kutuya sığabilmek için küçüldüğünü göreceksin.

Kutuların içindeki görüntülerle ilgili başka seçimler de yapabilirsin. Örneğin, bür görüntüyü bir kutuya tamamen kaplayacak şekilde boyutlandırmak isteyebilirsin.

Bunu sağlamak için object-fit niteliği size yardımcı olacaktır. object-fit niteliği yenilenebilen öğelerde kullanıldığında, görselin kutuya sığabilmesi için çeşitli şekillerde bize yardımcı olur..

Aşağıda cover, en boy oranını koruyarak, görüntüyü küçülten ve kutuyu düzgün bir şekilde dolduran değeri kullandık. En-boy oranı korunduğu için, görüntünün kutudan taşan kısımları kırpılacaktır.

Değer olarak contain'nu kullanırsak, görüntü kutunun içine tamamen sığabileceği kadar küçültülür. Görüntü, kutuyla aynı en-boy oranına sahip değilse "sinemaskop" şeklinde görüntülenecektir.

fill değeri ise, kutuyu tamamen dolduracak fakat görüntü, kutuyla aynı en-boy oranına sahip değilse görüntüyü büzüp gerecektir. Yukarıdaki örnekte kutunun birinde bu değeri kullanıp nasıl sonuçlandığını görebilirsin.

Düzende yenilenebilen öğeler

Yenilenebilen öğeler üzerinde çeşitli CSS mizanpaj tekniklerini kullanırken, diğer öğelere göre biraz farklı davrandıklarını fark edebilirsin. Örneğin, esnek veya ızgara düzeninde öğeler varsayılan olarak tüm alanı dolduracak şekilde boyutlandırılır. Görüntüler yeniden boyutlandırılmazlar, bunun yerine ızgara alanının veya esnek kabın başlangıcına hızalanırlar.

Bunu aşağıdaki, içinde dört öğe bulunan iki sütun ve iki satırdan oluşan bir ızgara örneğinde görebilirsin. Tüm <div> öğelerinin bir arka plan rengi vardır, satır ve sütunu doldurmak için öğemiz boyutlandırılır. Ancak görüntünün boyutunda bir değişim olmaz.

Bu dersleri sırayla takip ediyorsan, henüz düzene bakmamışsındır. Değiştirilen öğelerin bir ızgara veya esnek mizanpajın parçası olduklarında, dahil oldukları düzen tarafından garip bir şekilde uzatılmalarını önlemek için farklı varsayılan davranışlara sahip olduklarını unutmayın.

Görüntüyü, içinde bulunduğu ızgara hücresini dolduracak şekilde uzatmaya zorlamak için aşağıdaki gibi bir tanımlama yapman gerekir:

img {
  width: 100%;
  height: 100%;
}

Ancak bu, görüntüyü uzatır ve bu olmasını istediğin bir görünüm değidir.

Form öğeleri

Form öğeleri, CSS ile stil oluşturma söz konusu olduğunda zor bir konu olabilir ve Web Formları dersi, burada yeniden anlatamayacağım kadar karmaşık yönlerine yönelik ayrıntılı kılavuzlar içerir. Makalenin bu bölümünde vurgulanmaya değer bir kaç temel var.

<input> etiketi aracılığıyla sayfana birçok form denetimi eklenir — bu, renk ve tarih seçiciler gibi HTML5'e eklenen daha karmaşık alanlara kadar ve metin girişleri gibi basit form alanlarını tanımlar. Ayrıca <textarea> gibi satırlı metin girişine izin veren ek unsurlar ve ek unsurlar için kullanılan form üzerindeki öğelerin gruplandırılması ve etiketlenmesini sağlayan ek tanımlar da vardır — <fieldset> ve <legend> gibi.

HTML5 ayrıca web geliştiriclerinin hengi alanların gerekli olduğunu ve hatta girilmesi gereken içerik türünü belirtmesine olanak tanıyan nitelikler içerir. Kullanıcı beklenmedik bir şey girerse veya gerekli bir alanı boş bırakırsa, tarayıcı hata mesajı gösterebilir. Farklı tarayıcılar, bu tür öğeler için ne kadar stil ve özelleştirmeye izin verdikleri konusunda tutarsızdır.

Metin giriş öğelerini şekillendirme

Metin girişine izin veren <input type="text"> gibi, belirli türlerin girişine izin veren <input type="email"> gibi ve birden fazla satıra sahip metin girişine izin veren <textarea> etiketi gibi öğelerin stillendirilmesi oldukça kolaydır ve sayfandaki diğer kutular gibi davranma eğilimindedirler. Bu öğelerin varsayılan stili kullanıcının, siteyi ziyaret ettiği işletim sistemi ve tarayıcıya bağlı olarak farklılıklar gösterecektir.

Aşağıdaki örnekte, CSS kullanarak bazı metin girişlerine stil uyguladık. Kenarlık, kenar boşlukları ve dolgu gibi stillerin beklediğin gibi uygulandığını ve farklı girdi türlerini hedeflemek için nitelik seçicilerin kullanıldığını görebilirsin. Kenarlıkları, arka plan renklerini, yazı tiplerini ve dolguyu değiştirerek bu formun görünümünü değiştirmeyi denebilirsin.

Önemli: Form öğelerinin kullanıcı için görülebilir olması için form öğelerinin görümünü değiştirirken dikkatli olmalısın. Çevresindeki diğer nesnelerden neredeyse ayırt edilemeyen kenarlık ve arka planna sahip bir form girişi oluşturulabilir, ancak bu fark edilmesini ve bilgi girişi yapılmasını zorlaştırır.

Bu kursun HTML bölümündeki form stiliyle ilgili derslerde açıklandığı gibi, daha karmaşık giriş türlerinin çoğu işletim sistemi tarafından oluşturulur ve şekillendirme için erişilemez. Bu nedenle her zaman formların farklı ziyaretçiler için oldukça farklı görüneceğini varsaymalı ve çeşitli tarayıcılarda karmaşık formları test etmelisin.

Kalıtım ve form öğeleri

Bazı tarayıcılar, form öğeleri varsayılan olarak yazı tipi stilini devralmaz. Bu nedenle, form alanlarının gövdede veya bir ana öğede tanımlanan yazı tipini kullandığından emin olmak istiyorsan, bu kuralı CSS'ine eklemelisin.

button, 
input, 
select, 
textarea { 
  font-family : inherit; 
  font-size : 100%; 
} 

Form öğeleri ve kutu boyutlandırma

Tarayıcılar arasında form öğleri, farklı widget'ler için farklı kutu boyutlandırma kuralları kullanır. Kutu modeli dersimizde box-sizing niteliği hakkında bilgi edindin ve bu bilgiyi form öğelerinde genişlik ve yükseklileri ayarlarken tutarlı bir görünüm sağlamak için formları şekillendirirken kullanabilirsin.

Tutarlılık için tüm öğelerde kenar boşlukları ve dolgu değerlerini 0 olarak ayarlamak ve ardından belirli kontrolleri şekillendirirken bunları tekrardan tanımlamak iyi bir fikirdir.

button, 
input, 
select, 
textarea {  
  box-sizing: border-box; 
  padding: 0;
  margin: 0; 
}

Diğer kullanışlı ayarlar

Yukarıda belirtilen kurallara ek olarak, hiç gereği yokken <textarea> öğesinde bir kaydırma çubuğu gösteren IE'yi durdurmak için, overflow: auto tanımını yapın:

textarea {
  overflow: auto;
}

Hepsini bir araya getirerek "sıfırlamak"

Son bir adım olarak, çalışmak ortamında tutarlı bir temel sağlamak için, yukarıda tartışılan çeşitli özellikleri aşağıdaki "form sıfırlama" ile tamamlayabiliriz. Bu, son üç bölümde bahsedilen tüm öğeleri içerir:

button, 
input, 
select, 
textarea { 
  font-family: inherit; 
  font-size: 100%; 
  box-sizing: border-box; 
  padding: 0; margin: 0; 
} 

textarea { 
  overflow: auto; 
} 

Not: Normalleştirme stil sayfaları, birçok geliştirici tarafından projelerinde bir dizi temel stil şablonu oluşturmak için kullanılır. Salt olarak bunlar, CSS üzerinde kendi stilini oluşturmadan önce, tarayıcılar arasında ki farklı varsayılan değerler için ve yukarıda bahsettiğimiz davranışlar için tutarlı bir varsayılana sahip olmanı sağlar. Tarayıcılar tipik olarak geçmişe göre daha tutarlı olduğundan, eskisi kadar önemli değiller. Bununla birlikte, bir örneğe göz atmak istersen, bir çok popüler stil sayfasından biri olan ve pekçok projede kullanılan Normalize.css bakabilirsin.

Biçimlendirme formları hakkında daha fazla bilgi için, MDN'nin HTML bölümdeki iki derse göz atın.

Becerilerini test edin!

Bu derste birçok konuyu ele aldık, ancak en önemli bilgileri hatırlıyor musun? Devam etmeden önce bu bilgileri öğrendiğini doğrulamak için bazı testler hazırladım. — bkz. Becerilerini test et: Görüntüler ve form öğeleri.

Özet

Bu ders, CSS'de görseller, medya ve diğer alışılmadık unsurlarla çalışırken karşılaşacağın bazı farklılıkları ele aldı. Sonraki makalede, HTML tablolarını biçimlendirmen gerektiğinde yararlı bulacağın birkaç ipucuna bakacağız.

Bu kısımda

  1. Kaynak sırası ve miras
  2. CSS seçicileri
  3. Kutu modeli
  4. Arka planlar ve kenarlıklar
  5. Farklı metin yönleri kullanma
  6. Taşan içerik
  7. Değerler ve birimler
  8. CSS'de öğelerin boyutları
  9. Görseller, medya ve form öğeleri
  10. Tabloları şekillendirme
  11. CSS'de hata ayıklama
  12. CSS'ini düzenleme